Introdución

A Enquisa estrutural a fogares (EEF) é unha actividade estatística anual dirixida aos fogares galegos co obxecto de obter información sobre as súas características socioeconómicas. Consta de dúas partes: unha primeira de carácter xeral que se repite todos os anos, deseñada para recoller información sobre variables básicas, e unha segunda de carácter específico.

No ano 2023 un dos módulos específicos está dedicado ao coñecemento e uso da lingua galega. Neste módulo analízanse, entre outras cousas, o grao de coñecemento do idioma galego nas súas distintas formas (oral e escrito) e o seu uso en distintos ámbitos sociais.


Coñecemento do galego

No ano 2023 o 51,28% dos galegos e das galegas de 5 ou máis anos manifesta que sabe falar o galego moito, o 32,11% bastante e o 16,60% pouco ou nada. Entre a poboación menor de 15 anos, a porcentaxe de persoas que saben falar pouco ou nada o galego sitúase no 32,44%, mentres que entre a poboación de 65 ou máis anos sitúase no 11,73%.


Persoas que saben falar galego por idade. Galicia. Ano 2023
Unidade: porcentaxe (%)

Idade Total Moito Bastante Pouco ou nada
Total 100 51,28 32,11 16,60
De 5 a 14 anos 100 27,43 40,13 32,44
De 15 a 29 anos 100 54,68 29,84 15,48
De 30 a 49 anos 100 55,12 26,54 18,35
De 50 a 64 anos 100 53,56 31,36 15,08
De 65 ou máis anos 100 51,13 37,14 11,73

Fonte: IGE. Enquisa estrutural a fogares. Coñecemento e uso do galego (descarga da táboa)
Nota: os datos fan referencia á poboación de 5 ou máis anos. Non se inclúe a poboación que non pode falar un idioma por enfermidade ou discapacidade.


A familia segue a ser a principal vía de aprendizaxe do idioma galego. O 79,10% dos galegos e das galegas aprendeu a falar o galego neste ámbito, pero ao cinxirse á poboación menor de 50 anos a escola supera á familia como medio de aprendizaxe: o 83,27% das persoas de 30 a 49 anos aprendeu o galego na escola e no grupo de 5 a 29 anos a porcentaxe é aínda maior (sitúase no 95,74%).


Persoas segundo os medios polos que aprenderon a falar en galego por idade. Galicia. Ano 2023
Unidade: porcentaxe (%)

Idade Familia Escola Amigos, veciños Traballo Outros
Total 79,10 56,68 39,57 12,07 8,95
De 5 a 29 anos 64,18 95,74 26,13 3,53 3,64
De 30 a 49 anos 76,57 83,27 40,19 17,18 10,41
De 50 a 64 anos 82,99 45,57 43,92 15,75 11,71
De 65 ou máis anos 90,18 8,84 45,95 10,69 9,36

Fonte: IGE. Enquisa estrutural a fogares. Coñecemento e uso do galego (descarga da táboa)
Nota: os datos fan referencia á poboación de 5 ou máis anos que sabe falar galego. “Outros” fai referencia a “Cursos”, “De xeito autodidacta” e “Radio e televisión galegas”. A incidencia calcúlase, para cada grupo de idade, como a porcentaxe de persoas que aprenderon a falar en galego por ese medio sobre o total de persoas que saben falar en galego dese grupo de idade.


Uso habitual e inicial do galego

En 2023 o 24,37% da poboación de Galicia fala sempre en galego. Esta porcentaxe é inferior á rexistrada hai 5 anos en 6,2 puntos.

A porcentaxe de poboación que fala máis galego que castelán aumentou 0,14 puntos respecto ao ano 2018 ata situarse no 21,86%; tamén aumentou a porcentaxe dos que falan máis castelán que galego: 23,32% en 2018 e 24,11% en 2023. Con todo, a categoría que máis subiu entre 2018 e 2023 foi a das persoas que falan en castelán sempre, situándose no 29,66% dos e das residentes en Galicia, 5,26 puntos porcentuais máis que en 2018.


Evolución da porcentaxe de persoas segundo a lingua na que falan habitualmente. Galicia
Unidade: porcentaxe (%)

Fonte: IGE. Enquisa estrutural a fogares. Coñecemento e uso do galego (descarga da táboa)
Nota: os datos fan referencia á poboación de 5 ou máis anos. Non se inclúe a poboación que non pode falar un idioma na actualidade por enfermidade ou discapacidade. Non se inclúe “Outras situacións” (“Galego/castelán e outras linguas” e “Outras linguas/linguaxe de signos”) por falta de tamaño de mostra.


O uso do galego é desigual dependendo da idade da poboación. Deste xeito, o 40,34% das persoas de 65 ou máis anos fala habitualmente só en galego e un 27,58% utiliza máis o galego que o castelán. Pola contra, entre os rapaces e as rapazas de 5 a 14 anos, o 7,04% habitualmente sempre fala en galego, o 9,15% máis en galego que en castelán e o 83,81% restante utiliza sempre o castelán ou máis castelán que galego.


Persoas segundo a lingua na que falan habitualmente por idade. Galicia. Ano 2023
Unidade: porcentaxe (%)

Idade En galego sempre Máis galego ca castelán Máis castelán ca galego En castelán sempre
Total 24,37 21,86 24,11 29,66
De 5 a 14 anos 7,04 9,15 30,14 53,67
De 15 a 29 anos 11,97 16,21 28,81 43,01
De 30 a 49 anos 17,68 20,31 29,10 32,91
De 50 a 64 anos 26,99 24,81 23,78 24,41
De 65 ou máis anos 40,34 27,58 15,15 16,93

Fonte: IGE. Enquisa estrutural a fogares. Coñecemento e uso do galego (descarga da táboa)
Nota: os datos fan referencia á poboación de 5 ou máis anos. Non se inclúe a poboación que non pode falar un idioma na actualidade por enfermidade ou discapacidade. Non se inclúe “Outras situacións”: “Galego/castelán e outras linguas” e “Outras linguas/linguaxe de signos” por falta de tamaño de mostra.


No tocante á lingua habitual de escritura, o castelán segue a ser a lingua máis utilizada polas persoas que viven en Galicia. A porcentaxe de poboación que habitualmente escribe en galego é do 15,33%.


Persoas segundo a lingua na que escriben habitualmente. Galicia. Ano 2023
Unidade: porcentaxe (%)

Fonte: IGE. Enquisa estrutural a fogares. Coñecemento e uso do galego (descarga da táboa)
Nota: os datos fan referencia á poboación de 5 ou máis anos. Non se inclúe a poboación que non sabe ou non pode escribir na actualidade. “Outras situacións” inclúe “Galego/castelán e outras linguas” e “Outras linguas”.


Ao comparar os datos segundo a lingua na que falan habitualmente, obsérvase que entre as persoas que sempre falan en galego, o 38,62% escribe habitualmente na mesma lingua e o 61,38% faino en castelán.


Persoas segundo a lingua na que escriben habitualmente por lingua na que falan habitualmente. Galicia. Ano 2023
Unidade: porcentaxe (%)

Lingua na que escriben
Lingua na que falan Total Galego Castelán
Total 100 15,75 84,25
En galego sempre 100 38,62 61,38
Máis galego ca castelán 100 27,75 72,25
Máis castelán ca galego 100 2,04 97,96
En castelán sempre 100 0,34 99,66

Fonte: IGE. Enquisa estrutural a fogares. Coñecemento e uso do galego (descarga da táboa)
Nota: os datos fan referencia á poboación de 5 ou máis anos. Non se inclúe a poboación que non sabe ou non pode escribir na actualidade nin a que non pode falar un idioma na actualidade. Non se inclúe “Outras situacións” (“Galego/castelán e outras linguas” e “Outras linguas/linguaxe de signos”) por falta de tamaño de mostra.


Uso do galego no ámbito familiar

O 38,42% da poboación de Galicia que ten fillos ou fillas fálalles en galego sempre, o 35,49% sempre en castelán, o 13,75% máis castelán que galego e o 10,49% máis galego que castelán. No tocante aos fillos e ás fillas, cabe destacar que arredor do 32% fala sempre en galego cos seus proxenitores e arredor do 43% sempre en castelán.


Persoas segundo a lingua na que falan no ámbito familiar. Galicia. Ano 2023
Unidade: porcentaxe (%)

Ámbito familiar En galego sempre Máis galego ca castelán Máis castelán ca galego En castelán sempre Outras situacións
Nai 32,16 8,22 12,93 43,40 3,29
Pai 30,79 9,02 13,04 43,70 3,44
Avós 30,36 10,16 14,99 40,61 3,88
Fillos 38,42 10,49 13,75 35,49 1,84
Irmáns 38,42 8,32 11,19 38,99 3,09
Parella 38,49 8,98 12,28 38,12 2,13

Fonte: IGE. Enquisa estrutural a fogares. Coñecemento e uso do galego (descarga da táboa)
Nota: os datos fan referencia á poboación de 5 ou máis anos. O uso do galego cos fillos, coas fillas e coa parella fai referencia á poboación de 16 ou máis anos. Non se inclúe a poboación que non pode falar un idioma na actualidade por enfermidade ou discapacidade. “Outras situacións” inclúe: “Castelán/galego e outras linguas” e “Outras linguas/linguaxe de signos”.


Uso do galego no ámbito social

Dentro do ámbito social, o uso exclusivo do galego está máis estendido nas relacións entre amigos. O 28,43% da poboación de Galicia habitualmente fala sempre en galego cos amigos e coas amigas. Porén, o 39,65% comunícase co profesorado dos seus fillos e fillas exclusivamente en castelán e o 35,97% sempre utiliza este idioma cos especialistas sanitarios.


Persoas segundo a lingua na que falan no ámbito social. Galicia. Ano 2023
Unidade: porcentaxe (%)

Ámbito social En galego sempre Máis galego ca castelán Máis castelán ca galego En castelán sempre
Amigos 28,43 17,54 20,57 33,46
Comerciantes 24,79 19,54 21,78 33,89
Médicos 22,19 20,28 21,55 35,97
Profesores dos seus fillos 17,00 18,88 24,46 39,65
Persoal da administración 22,36 22,88 21,00 33,76
Persoal da banca 22,53 20,03 21,35 36,09

Fonte: IGE. Enquisa estrutural a fogares. Coñecemento e uso do galego (descarga da táboa)
Nota: os datos fan referencia á poboación de 5 ou máis anos no caso de “amigos” e “comerciantes”, á poboación entre 20 e 64 anos no caso de “profesores dos seus fillos” e de 16 ou máis anos no resto. Non se inclúe a poboación que non pode falar un idioma na actualidade por enfermidade ou discapacidade. Non se inclúe “Outras situacións” (“Galego/castelán e outras linguas” e “Outras linguas/linguaxe de signos”) por falta de tamaño de mostra.


Uso do galego no ámbito laboral

No referente ao ámbito laboral, o 22,41% das persoas ocupadas de Galicia fala sempre en galego cos compañeiros e coas compañeiras de traballo e o 21,53% utiliza máis galego que castelán. A porcentaxe das persoas que falan sempre en galego ou máis galego que castelán cos seus superiores sitúase no 39,11%.


Persoas segundo a lingua na que falan no ámbito laboral. Galicia. Ano 2023
Unidade: porcentaxe (%)

Ámbito laboral En galego sempre Máis galego ca castelán Máis castelán ca galego En castelán sempre
Compañeiros de traballo 22,41 21,53 24,31 31,76
Persoal ao seu cargo 21,46 20,49 25,86 32,19
Superiores 19,95 19,16 23,17 37,73
Clientes 15,90 27,09 30,34 26,67

Fonte: IGE. Enquisa estrutural a fogares. Coñecemento e uso do galego (descarga da táboa)
Nota: os datos fan referencia á poboación de 16 ou máis anos que ten traballo na actualidade en Galicia. Non se inclúe a poboación que non pode falar un idioma na actualidade por enfermidade ou discapacidade. Non se inclúe “Outras situacións” (“Galego/castelán e outras linguas” e “Outras linguas/linguaxe de signos”) por falta de tamaño de mostra.


Uso do galego no ámbito educativo

No ámbito educativo a utilización de ambos idiomas, galego e castelán, é bastante parella: o 56,63% das persoas que estudan en Galicia recibe a mesma proporción de clases en galego que en castelán. Agora ben, se diferenciamos pola idade da persoa e, por conseguinte, por nivel educativo, esta porcentaxe cambia: sobe ata o 67,09% para a poboación de 5 a 16 anos, pero baixa ata o 40,26% entre a poboación de 17 ou máis anos. Este colectivo recibe o 43,93% das clases en castelán ou maioritariamente neste idioma.


Persoas que estudan en Galicia segundo a lingua na que reciben as clases por idade. Ano 2023
Unidade: porcentaxe (%)

Lingua Total De 5 a 16 anos De 17 ou máis anos
Total 100,00 100,00 100,00
Todas en galego 0,98 0,90 1,12
Maioritariamente en galego 12,91 11,76 14,70
Igual en galego ca castelán 56,63 67,09 40,26
Maioritariamente en castelán 26,00 18,29 38,06
Todas en castelán 3,49 1,96 5,87

Fonte: IGE. Enquisa estrutural a fogares. Coñecemento e uso do galego (descarga da táboa)
Nota: os datos fan referencia á poboación de 5 ou máis anos que recibe ensino regrado na actualidade en Galicia. Non se inclúe a poboación que non recibe clases en galego nin en castelán. Non se inclúen as materias de idiomas (galego, castelán) nin as recibidas en idioma distinto de galego e castelán.


Uso do galego nos medios de comunicación e en internet

Segundo se desprende da enquisa, o 18,57% da poboación galega de 16 ou máis anos ve a televisión sempre en galego ou máis en galego que en castelán, aínda que hai un 34,41% que sempre a ve en castelán. Á hora de escoitar a radio, o 15,13% faino sempre en galego ou maioritariamente en galego.

O uso do galego está menos estendido noutros medios de comunicación. O 55,38% dos e das residentes en Galicia de 16 ou máis anos sempre le a prensa en castelán e o 56,42% só le libros en castelán.

Tamén o castelán é a lingua máis empregada no emprego das redes sociais e de internet: o 57,45% navega pola rede sempre neste idioma; o 60,26% emprégao sempre nas redes sociais; o 68,06% só ve contidos audiovisuais en castelán; este é o único idioma empregado polo 74,85% das persoais enquisadas para o uso da banca electrónica e do 62,60% das persoas nas súas comuninacións electrónicas coa administración.


Persoas segundo a lingua que utilizan nos medios de comunicación e en internet. Galicia. Ano 2023
Unidade: porcentaxe (%)

Medios En galego sempre Máis galego ca castelán Máis castelán ca galego En castelán sempre
Ver a televisión 3,13 15,44 47,01 34,41
Escoitar a radio 3,35 11,78 41,13 43,74
Ler a prensa 0,68 3,86 40,08 55,38
Ler libros 0,72 4,07 38,79 56,42
Navegar por internet 0,71 6,01 35,83 57,45
Redes sociais 4,75 12,68 22,31 60,26
Ver contidos audiovisuais 0,73 2,86 28,35 68,06
Ler periódicos galegos por internet 4,68 6,89 26,98 61,45
Usar a banca electrónica 5,96 5,35 13,84 74,85
Usar a administración electrónica 5,93 11,81 19,66 62,60

Fonte: IGE. Enquisa estrutural a fogares. Coñecemento e uso do galego (descarga da táboa)
Nota: os datos fan referencia á poboación de 16 ou máis anos que realiza esa actividade. Non se inclúe “Outras situacións” (“Galego/castelán e outras linguas” e “Outras linguas/linguaxe de signos”) por falta de tamaño de mostra.


Fogares e idioma

En 2023, no 17,29% dos fogares galegos todos os seus membros de 5 ou máis anos falaban habitualmente só en galego. Esta porcentaxe diminuíu 5,41 puntos respecto ao ano 2018. Porén, falaban habitualmente só en castelán no 18,82% dos fogares galegos, 4,42 puntos máis ca en 2018.


Evolución da porcentaxe de fogares nos que todos os seus membros de 5 ou máis anos falan habitualmente só en castelán ou só en galego. Galicia
Unidade: porcentaxe (%)

Lingua 2003 2008 2013 2018 2023
Só en castelán 11,40 13,53 14,70 14,40 18,82
Só en galego 35,04 24,32 22,21 22,70 17,29

Fonte: IGE. Enquisa estrutural a fogares. Coñecemento e uso do galego (descarga da táboa para o galego e para o castelán)
Nota: non se inclúe a poboación que non pode falar un idioma na actualidade por enfermidade ou discapacidade. A incidencia calcúlase como a porcentaxe de fogares nos que todos os seus membros de 5 ou máis anos falan habitualmente só castelán ou só galego sobre o total de fogares de Galicia.


A porcentaxe de fogares nos que todos os seus membros de 5 ou máis anos falan habitualmente só galego é maior nos concellos pequenos que nos grandes. Así, nos concellos con menos de 10.000 habitantes esta porcentaxe ascende ao 34,69%; pola contra, nos concellos de máis de 50.000 habitantes baixa ao 4,92%.


Fogares nos que todos os seus membros de 5 ou máis anos falan habitualmente só galego por tamaño de municipio. Galicia. Ano 2023
Unidade: número de fogares, porcentaxe (%)

Tamaño Número Incidencia
Total 186.112 17,29
Menos de 10.000 habitantes 103.788 34,69
Entre 10.000 e 20.000 habitantes 40.078 19,67
Entre 20.000 e 50.000 habitantes 22.202 13,34
Máis de 50.000 habitantes 20.044 4,92

Fonte: IGE. Enquisa estrutural a fogares. Coñecemento e uso do galego (descarga da táboa)
Nota: non se inclúe a poboación que non pode falar un idioma na actualidade por enfermidade ou discapacidade. A incidencia calcúlase, para cada categoría e Galicia, como a porcentaxe de fogares nos que todos os seus membros de 5 ou máis anos falan habitualmente só galego sobre o total de fogares desa categoría e Galicia.


Percepción do uso do galego na sociedade

O 33,47% da poboación galega de 16 ou máis anos considera que na actualidade se fala pouco ou nada o galego. Esta porcentaxe é maior na provincia de Pontevedra, cun valor de 39,15%. No outro extremo atópase a provincia de Lugo, onde a porcentaxe baixa ata o 22,75%.


Por outra banda, o 25,87% da poboación galega considera que na actualidade se fala máis galego que hai 5 anos, para o 49,02% a percepción do uso do galego non variou neste intervalo de tempo e, finalmente, o 25,12% restante cre que se fala menos galego que no ano 2018.


Persoas segundo a percepción de uso do galego na actualidade. Galicia e provincias. Ano 2023
Unidade: porcentaxe (%)

Uso Galicia A Coruña Lugo Ourense Pontevedra
Total 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00
Moito 7,86 9,92 7,03 12,93 4,03
Bastante 26,55 27,84 32,36 29,66 21,96
Normal 32,12 29,37 37,86 27,72 34,86
Pouco ou nada 33,47 32,87 22,75 29,69 39,15

Fonte: IGE. Enquisa estrutural a fogares. Coñecemento e uso do galego (descarga da táboa)
Nota: os datos fan referencia á poboación de 16 ou máis anos.


Áreas e grandes concellos

As áreas da Coruña suroriental e da Costa da morte son as que presentan maiores porcentaxes de poboación que fala habitualmente en galego sempre ou máis galego que castelán, cun 82,97% e un 84,92%. No outro extremo atópanse a área de Vigo, cun 20,13%, a área da Coruña, cun 25,04%, e a área de Ferrol-Eume-Ortegal, cun 28,39%.


Persoas que falan habitualmente en galego sempre ou máis galego que castelán. Áreas. Ano 2023
Unidade: porcentaxe (%)